nieuwsbrief122011.htm

Casamance, Zuid Senegal
Gezondheidspaspoort (Carnet de Santé)

Zoals wellicht bij velen bekend loopt het paspoortproject al enige jaren. Bij invoering van het paspoort zijn voorlichting en bijscholing van het personeel in de diverse gezondheidsposten (PdS) essentieel. Linda de Groot en Hans Jasperse zijn, met steun van Farmacie Mondiaal, al diverse keren aldaar aan het werk geweest.

Collega Jasperse is afgelopen maart weer naar Senegal afgereisd voor een vervolg-bezoek. Hij doet verslag van zijn drie weken durende verblijf en zijn werkzaamheden. Hier volgt zijn verslag:

“Mijn eerste contact is met Soeur Lea Charles. Zij heeft ervaring opgedaan bij de start van het project te Brin. Op de PdS in Dakar komen soms honderden patiënten per dag; dit is een goede plek om het CdS elders ook te introduceren.

Vervolgens ga ik op weg naar Ziguinchor (een afstand van bijna 500 km, die per boot wordt afgelegd) en daar heb ik contact gelegd met een collega-inspecteur. De volgende dag alweer verder naar Brin. Daar aangekomen leek het bij de PdS erg rustig. De voorraad basisgeneesmiddelen was echter ook bijna uitgeput, maar wat er was, werd wel aan een vervaldatumcontrole onderworpen.

Omdat er wel geneesmiddelen zijn in Ziguinchor (ook nog een deel dat bestemd is voor de PdS in Brin) moeten de mensen nu naar Ziguinchor met hun recept…

De volgende dag ga ik naar de PdS in Enampor en hier ook helaas is een tekort aan basisgeneesmiddelen. Vervelend voor het personeel is dat ook de salarissen in geen 3 maanden zijn uitbetaald. Als pressiemiddel heeft men besloten daarom niet mee te werken aan de landelijke vaccinatiecampagne tegen polio. Naar verwachting wordt het (achter-stallige) salaris vlak voor de presidentsverkiezingen van 2012 uitbetaald.

Daarna reis ik af naar de PdS in Seleky. Ook hier ontmoet ik tevreden oud-cursisten. Ze vragen wanneer er een vervolg komt! ‘t Is goed om te zien dat deze PdS geen tekort aan geneesmiddelen heeft.

Op 11 maart ga ik naar de PdS in Lyndiane, een voorstad van Zinguinchor. Ik heb afgesproken met Soeur Mathilde en ga met haar praten over het Carnet en hoe zij en haar medewerkers daarover denken. Ze hebben al 1500 van de 2500 Carnets in gebruik genomen, dus het lijkt dat het Carnet begint aan te slaan.

Een paar dagen later ga ik naar Niassia en Dialang en bezoek de gezondheidsposten. Er is een tekort aan basis geneesmiddelen én de ambulance is defect. Helaas wacht ook hier het personeel nog op salaris…

Ik bezoek een drukkerij in Zinguinchor die het CdS kan gaan drukken. Ze blijken dezelfde software te gebruiken als drukkerij Boon in Groningen (deze verleent ons al enkele jaren technische steun) dus ze kunnen heel eenvoudig de tekst en layout overnemen. Wel missen ze de mogelijkheid om plakstrips (om losse bladen tot een boekje te binden) aan te schaffen, dus hier ligt mogelijk een rol voor Farmacie Mondiaal.

De volgende dag met de collega inspecteur afgesproken om samen naar dokter Diokhane te gaan; hij is het hoofd van alle PdS’en in de regio. We bespreken de benodigdheden voor de cursus begin 2012 voor zo’n 30 apotheekmedewerkers. Ook vraagt hij of we kunnen helpen bij het oplossen van het tekort aan geneesmiddelen, maar hierop moest ik ontkennend antwoorden.

Tijdens de laatste dagen van mijn bezoek ga ik nogmaals naar Brin om zaken te regelen voor de volgende cursus en neem afscheid. Dan retour naar Dakar. Daar blijkt mijn hotel vlakbij de registratie autoriteit voor geneesmiddelen van Senegal liggen. Ik ga naar binnen en spreek met het hoofd, de heer Gueye. Hij geeft aan dat als we maar geld geven, het allemaal goed komt…….”

Nieuw project in Sierra Leone
mSupply^®: software voor geneesmiddelbeheer in ziekenhuizen in ontwikkelingslanden

Afgelopen augustus 2011 zijn Eline Muilwijk en Lisanne Krens naar Sierra Leone gereisd om in het Magbenteh community hospital in Makeni een nieuw project van Farmacie Mondiaal op te starten.

Deze jonge ziekenhuisapothekers, respectievelijk in Nijmegen en Leiden die al eerder met onze financiële hulp een soortgelijk project uitvoerden in Kampala (Oeganda) schrijven over 4 intensieve weken het volgende:

“De ziekenhuisapotheek van het Magbenteh Community Hospital in Makeni wordt sinds de oprichting van het ziekenhuis in 2006 voornamelijk geleid door Nederlandse tropenartsen. Er is geen (lokale) apotheker aanwezig; de lokale pharmacy technician regelt samen met drie apotheekmedewerkers (lokaal opgeleid) de dagelijkse uitgifte van geneesmiddelen aan afdelingen, klinische en poliklinische patiënten.

Een eerste stap om de farmaceutische zorg in Magbenteh Hospital te verbeteren is de implementatie van het apotheeksoftware mSupply®, dat eerder door Farmacie Mondiaal is geïmplementeerd in de ziekenhuisapotheek van het st. Francis Hospital in Kampala, Uganda. Dit programma is uitermate geschikt voor apotheken in ontwikkelingslanden en bevat onder andere een voorraadmodule en een medicatiebewakingsmodule.

Tijdens ons verblijf in Magbenteh hebben we de apotheekmedewerkers getraind in het gebruik van computers en mSupply®. Hierbij is in de eerste fase vooral nadruk gelegd op de logistieke processen in de apotheek.
Dit verliep voorspoedig en binnen drie weken is het programma in gebruik genomen. Gedurende deze periode hebben we ter plekke nog ondersteuning kunnen bieden in geval van problemen. De apotheekmedewerkers en aanwezige artsen waren zeer tevreden met (de mogelijkheden van) het programma.

Naast ondersteuning en verbetering van logistieke stromen van geneesmiddelen is er in het Magbenteh Hospital ook veel ruimte voor de verbetering van farmaceutische patiëntenzorg (zoals bevordering van therapietrouw) en kennis van geneesmiddelen en aandoeningen bij de verpleging en apotheekmedewerkers. Op dit gebied zijn eerste –kleine- stappen gezet tijdens onze aanwezigheid. Zo hebben we een referaat over farmacodynamiek en farmacokinetiek verzorgd voor de artsen en physician assistents.

De eerste fase lijkt succesvol te zijn uitgerold; om echter ook de dispensary en eventueel het medische hulpmiddelen magazijn over te kunnen zetten op mSupply® is het noodzakelijk dat de stroomvoorziening in deze gebouwen verbeterd: momenteel is er gemiddeld 2 uur elektriciteit per dag. De verpleegafdelingen zijn echter aangesloten op aanwezige zonnegeneratoren.

Met de general manager van het ziekenhuis is besproken dat naast de stroomvoorziening ook de aanwezigheid van computers en een netwerk van belang is voor succesvolle uitbreiding en verdere implementatie van mSupply®. De leiding staat zeer positief ten opzichte van het project en wil graag de volledige functionaliteit van mSupply®, inclusief medicatiebewaking en elektronisch voorschrijven, in de toekomst gaan gebruiken. Men ziet het programma als een aanwinst voor het ziekenhuis.”

*****

De KNMP: zij verleent ons traditioneel gastvrijheid op haar exposities in het voor- en najaar als altijd een grote bijdrage aan onze promotie-activiteiten. Op deze exposities met veel contactmogelijkheden is Buro Weyer altijd zeer behulpzaam en creatief in het vinden van een goede plaats. Drukkerij Boon te Groningen ondersteunde ons op vindingrijke wijze bij het uitwerken van een volgende versie van het geneesmiddelenpaspoort. Spruyt-hillen schonk ons een royale portie drukwerk. Nordix Consulting & Automatisering te Sloten staat ons regelmatig met raad en daad bij. Tomeloos, marketing en communicatie te Abcoude, verzorgde onze merkenregistratie in de Benelux. Mediq Apotheek Haagjesweg te Emmen en Mediq Apotheek de Rietlanden te Emmen (collega Bröring) stelden uiteenlopende apparatuur beschikbaar. In de loop van het jaar schonken Apotheek Eemnes te Eemnes (collega Schepers), Kring-apotheek Tuindorp te Hengelo (collega van Remmerden-Weis) en Mediq Apotheek Buiksloter te Amsterdam (collega Oei) schonken onlangs een omvangrijke hoeveelheid apparatuur. Ziekenhuis De Gelderse Vallei te Ede (collega Koopmann) stelde eveneens apparatuur beschikbaar. Voor alle geschonken goederen hebben we een goede bestemming gevonden. Collecte: twee echtparen bestemden de opbrengst van een tijdens hun kerkelijke huwelijksinzegening gehouden collecte voor Farmacie Mondiaal. Een andere maar even zo waardevolle bijdrage om ons de middelen te verschaffen projecten te ondersteunen. Hartverwarmend!

Voor alle goederen hebben wij een goede bestemming kunnen vinden.
Tenslotte danken wij de donateurs, vrijwilligers en andere begunstigers voor hun steun in de vorm van geld, goederen, ruimte, expertise of tijd. Zij zijn onmisbaar.