nieuwsbriefmrt2011

Casamance, Zuid Senegal
Gezondheidspaspoort

Al enkele jaren doen wij via onze Nieuwsbrieven verslag van een project dat ontstaan is in 2005 en dat sindsdien door ons wordt gesponsord.

Destijds bleek bij het geven van voorlichting en instructie op het gebied van malariapreventie dat een gebrekkige vastlegging van patiëntgegevens betreffende diagnostiek, therapie en het volgen van het beloop een grote hindernis vormde om de zorg te verbeteren die op de lokale gezondheidsposten, een klein soort polikliniek, wordt verleend.

In de afgelopen jaren is deze vastlegging middels invoering van een gezinsgebonden Carnet de Santé ( ≈ gezondheidspaspoort) goed verbeterd. Het werd een meerjarenproject waarbij het essentieel was het vertrouwen te winnen van de lokale medewerkers in de gezondheidszorg.

Met hulp van verscheidene collegae werd het paspoort de afgelopen jaren op diverse gezondheidsposten ingevoerd. Apotheker Linda de Groot was hier de stuwende kracht. Maar ook het enthousiasme en de technische ondersteuning van Drukkerij Boon uit Groningen speelden een grote rol.

Naast de introductie van het paspoort is tevens aandacht besteed aan de vakkennis van de medewerkers. Vooral hygiëne, preventie en de werking van geneesmiddelen zijn heel belangrijk. De lessen vergen veel voorbereiding; de Franse taal is voor beide partijen een probleem.

Ook de logistiek vraagt veel energie. Lesmateriaal drukken, accommodatie verkrijgen en vervolgens schoonmaken en de catering verzorgen zijn al een dagtaak.

Functionarissen van de overheid hebben zich eveneens bij de lessen ingezet, vooral op het gebied van voedingsvoorlichting.

Daarnaast is er het afgelopen jaar veel aandacht besteed aan het verwerven van steun bij de leiding van de provinciale gezondheidszorg. Dit vergde diverse bezoeken aan de Casamance. Collegae Jasperse en de Groot houden zich hier momenteel mee bezig en hun inspanningen lijken succesvol te worden.

Eens te meer werd duidelijk dat er grote behoefte ontstaat aan verdere scholing van het personeel van de posten. De leidinggevenden dringen hier in het kader van de uitbreiding van het paspoortproject meer en meer op aan.

Op dit moment -maart 2011- is collega Jasperse in de Casamance (Zuid Senegal) bezig met een inventarisatie van de wensen ten aanzien van de scholing en de mogelijkheden hiertoe op de diverse posten. De grote diversiteit van het opleidingsniveau van de medewerkers is een probleem.

Farmacie Mondiaal prijst zich gelukkig met de inzet van diverse enthousiaste collegae. De lokale organisaties lijken bereid én in staat om het paspoortproject geleidelijk aan over te nemen, het zelf te gaan onderhouden en het te bekostigen.

Het is een project dat een lange adem vereist. Gezien de ontvangst bij de autoriteiten is er voor ons echter alle reden om deze activiteiten voorlopig te blijven sponsoren en daarnaast meer vrijwilligers te enthousiasmeren en in te schakelen.

Nieuw project in Sierra Leone
mSupply^®: software voor geneesmiddelbeheer in ziekenhuizen in ontwikkelingslanden

Dit jaar gaan we een project in Sierra Leone ondersteunen.

Een Nederlandse tropenarts (mevrouw E. Huizenga, werkzaam voor de Lion-heart Foundation in het Magbenteh Community Hospital in Makeni) heeft contact opgenomen met Farmacie Mondiaal. Zij vraagt onze hulp bij het optimaliseren van de farmaceutische zorg door implementatie van mSupply^®, het programma dat wij eerder in Uganda succesvol geïmplementeerd hebben.

Makeni ligt in het midden van Sierra Leone, ongeveer 200 km van de kust en van de hoofdstad Freetown. Het is de hoofdstad van de noordelijke regio; er wonen 1,4 miljoen mensen.

Het Magbenteh Community Hospital is in januari 2006 officieel geopend door de president van Sierra Leone. Het ziekenhuis heeft 150 klinische bedden, een grote OPD (Out Patient Department cq polikliniek) en omvat tevens een TFC, the Therapeutical Feeding Centre, een kliniek voor ernstig ondervoede kinderen. In totaal heeft het ziekenhuis de capaciteit om 25000 patiënten per jaar te behandelen.

Een projectvoorstel is intussen ingediend, aan onze randvoorwaarden is voldaan en in de loop van het voorjaar van 2011 zullen twee apothekers afreizen naar Makeni. Gedurende vier weken zullen zij werken aan het realiseren van het eerste deel van het project: het overzetten van de voorraadgegevens in mSupply^® en het instrueren van een aantal apotheekmedewerkers.

We zullen u op de hoogte houden van de voortgang van dit project.

Artemisia
Ontwikkeling van een betaalbaar artemisinine preparaat

Henk Goris bericht hierover als volgt:

„De voorbereidingen voor de klinische trial met een geformuleerd extract van Artemisia annua ondervindt enige vertraging. Oliver Kayser, de principal investigator van deze trial, heeft de Rijksuniversiteit in Groningen verwisseld voor de afdeling Technische Biochemie van de universiteit in Dortmund. Ondermeer door deze mutatie moest een aantal voor de trial van belang zijnde zaken opnieuw worden geformaliseerd, zowel tussen de Universiteit van Dortmund en de sponsor (de Stichting “Dioraphte”) als met het bedrijf dat de klinische trial voor ons gaat uitvoeren.

De samenwerking met de Universiteit van Gent heeft inmiddels door tussenkomst van een in formulering van plantaardige extracten gespecialiseerd Duits bedrijf geleid tot een formulering (softgel capsule) die zowel inzetbaar is voor onze trial als voor de oncologische trial die Gent in gedachten heeft. De kosten voor deze formulering zijn echter hoog vanwege de GMP-eisen die aan het preparaat worden gesteld. Dit is voor de universiteit van Gent een reden om de geformuleerde extracten eerst nog aan een aantal cytotoxiciteits-assays te onderwerpen. Naar alle waarschijnlijkheid is deze formulering te kostbaar voor Afrika en wij zullen dus op zoek moeten gaan naar een goedkoper alternatief.

Inmiddels zijn de vooruitzichten op daadwerkelijke productie van ons preparaat aanzienlijk toegenomen door contacten met een Zuid-Afrikaanse extractie firma. Dit heeft ondermeer geleid tot een contract waarin tot de productiefase alle door ons opgedane expertise beschikbaar wordt gesteld bij de ontwikkeling van een pilot plant voor extractie van artemisinine.
De ontwikkeling van de pilot plant blijft open source en bij daadwerkelijke productie zal de betreffende firma financieel bijdragen aan de inrichting van een onderzoeksfonds van onze stichting. Over de rol die wij gaan spelen bij de formulering en de keuze van de partner-drug zijn we nog in gesprek.

Vermoedelijk zal, ter ondersteuning van de ontwikkeling van de pilot plant in Zuid- Afrika, in Dortmund ook een pilot plant worden ingericht. Doelstelling is voorlopig het vastleggen van de belangrijkste procesparameters van een batchgewijze counter current extractie. Uitgangspunt is een extractie-efficiëntie voor artemisinine tussen de 90 en 100%.”

Oliver Kayser, Technical University Dortmund

Dirk Rezelman, Artemisia-for-all

Henk Goris, Hanzehogeschool, Groningen

- de KNMP: zij verleent ons traditioneel gastvrijheid op haar exposities in het voor- en najaar; als altijd een grote bijdrage aan onze promotie-activiteiten. Op deze exposities met veel contactmogelijkheden is Buro Weyer altijd zeer behulpzaam en creatief in het vinden van een goede plaats. - Drukkerij Boon te Groningen was zeer behulpzaam bij het uitwerken van de tweede, verbeterde versie van het geneesmiddelenpaspoort. - Spruyt hillen gaf een royale bijdrage voor de drukkosten. Ook de ruime (o.a. financiële) steun in de jaren 2008 t/m 2010 van Lloyds Apotheken was onmisbaar voor het Senegalese project. - het CVZ (uitgever Farmacotherapeutisch Kompas) stelt jaarlijks ‘kompassen’ beschikbaar die voor onze Nederlandse collega’s op projectlocaties vaak heel nuttig zijn. - Gelre Ziekenhuizen - locatie Zutpen (collega Posthuma) stelde omvangrijke produktie-apparatuur beschikbaar. - Ziekenhuis De Gelderse Vallei te Ede (collega Koopmann) stelde eveneens apparatuur beschikbaar. - Nordix Consulting & Automatisering te Sloten staat ons regelmatig met raad en daad bij. - Mevrouw I. Staverman stelde een projectietafel beschikbaar. - De heer L.F. Meuwissen, apotheker te Eersel schonk ons een geneesmiddelenladenkast. Deze is inmiddels in een polikliniek in Noord Benin geïnstalleerd. - Tomeloos, marketing en communicatie te Abcoude, verzorgde onze merkenregistratie in de Benelux. - Nutricia Voeding te Zoetermeer stelde enkele naslagwerken beschikbaar. - Escura Apotheek Engelbregt (Aalten, collega M.A.E.Broshuis), Mediq Apotheek Haagjesweg te Emmen en Mediq Apotheek de Rietlanden (Emmen, collega J.W.G. Bröring) stelden uiteenlopende apparatuur beschikbaar.

Voor alle goederen hebben wij een goede bestemming kunnen vinden.
Tenslotte danken wij de donateurs, vrijwilligers en andere begunstigers voor hun steun in de vorm van geld, goederen, ruimte, expertise of tijd. Zij zijn onmisbaar.